Studienkolleg, lise diploması Almanya’da doğrudan lisansa başlamaya yetmeyen öğrencileri bir yıllık, alana göre ayrılmış bir kursla hem ders hem dil bakımından üniversiteye hazırlayan kurumdur. Kurs Feststellungsprüfung (FSP) adlı sınavla biter. Sınavı geçen öğrenci seçtiği alandaki lisans programlarına başvurabilir. Türkiye’den başvuranların hepsi Studienkolleg okumaz, ihtiyaç olup olmadığını diplomanız, YKS yerleştirmeniz ve varsa üniversite geçmişiniz belirler.
Örneğin Anadolu lisesinden mezun olup YKS’de bir programa yerleşmemiş bir öğrenci ile bir mühendislik fakültesinde bir yıl okumuş bir öğrenci aynı soruya farklı cevap alabilir. Birincisi Studienkolleg yoluna, ikincisi doğrudan alanla sınırlı bir lisans başvurusuna yönelebilir. Başvurunun bütün aşamalarını başvurudan kabule kadar anlatan rehberde bulursunuz, bu yazı Studienkolleg yoluna odaklanıyor.
Studienkolleg nedir?
uni-assist’in tanımına göre Studienkolleg, bir yıllık bir kursla adayları ders ve dil bakımından Almanya’daki üniversite eğitimine hazırlayan kurumdur. Kurslar alanlara göre ayrılır ve bu kurslara Schwerpunktkurs denir. Kurs iki dönem sürer ve Feststellungsprüfung ile biter.
Studienkolleg’de Almanca dersinin yanında hedef alana göre matematik, fizik, kimya, biyoloji, ekonomi ya da edebiyat gibi dersler okunur. Örneğin teknik kursa giden bir öğrenci haftanın önemli bir kısmını Almanca matematik ve fizik dersleriyle geçirir. Amaç yalnızca dili değil, Almanya’daki ders anlatımını ve sınav biçimini de öğretmektir.
Studienkolleg kabul garantisi veren bir program değildir. Studienkolleg’e girmek, FSP’yi geçmek ve sonra istediğiniz lisans programına kabul almak birbirinden ayrı üç aşamadır. FSP’den sonra programın not, kontenjan ve diğer şartları yine geçerlidir.
Kimler Studienkolleg’e gitmelidir?
Studienkolleg, kendi ülkesinde üniversiteye girme hakkı olan ama bu hakkı Almanya’da doğrudan lisansa yetmeyen öğrenciler içindir. Studienkolleg’lerin ortak sitesi studienkollegs.de bunu açık bir kuralla anlatıyor. Diplomanızla kendi ülkenizde üniversite okuyabiliyorsanız Almanya’da da okuyabilirsiniz, soru yalnızca doğrudan mı yoksa Studienkolleg üzerinden mi olacağıdır.
Bu ayrımı Almanya’daki yabancı diplomaların değerlendirildiği anabin veri tabanı ve uni-assist’in giriş hakkı kontrol aracı (Check Hochschulzugang) gösterir. Sonuç üç şekilde çıkabilir. Bütün alanlarda doğrudan giriş, yalnızca belirli alanlarda doğrudan giriş ya da önce Studienkolleg. Kesin kararı her zaman başvurduğunuz üniversite verir.
Türkiye’den başvuranlar için en önemli nokta
“Türk lise diplomasıyla herkes Studienkolleg okur” cümlesi doğru değil. uni-assist’in Türkiye sayfası, Lise Diploması’nın yanında YKS/ÖSYM Yerleştirme Sonuçları’nı ve üniversiteye kayıt olunduysa transkripti istiyor. Yani sonuç diploma türüne, YKS’de bir programa yerleşip yerleşmediğinize ve yerleştiğiniz alana göre değişiyor.
Studienkolleg araştırmasına, Türk lise diplomasıyla doğrudan lisansa başvurma şartlarını ve YKS yerleştirmesinin Almanya’da açtığı alanları kontrol ettikten sonra başlayın.
Studienkolleg süreci nasıl işler?
Süreç üniversiteye ve eyalete göre ayrıntıda değişse de genellikle aynı sırayı izler.
Hangi Studienkolleg kursunu seçmelisiniz?
Kursu, Studienkolleg’den sonra okumak istediğiniz bölüme göre seçersiniz. Çünkü FSP size yalnızca kursunuzun alanında lisansa başvurma hakkı verir. Aşağıdaki kurs adları uni-assist’in ve studienkollegs.de’nin sınıflandırmasına dayanıyor.
| Kurs | Hazırladığı alanlar | Nerede açılır |
|---|---|---|
| T-Kurs | Matematik, fen bilimleri ve teknik bölümler, örneğin mühendislik ve bilgisayar bilimi | Üniversite Studienkolleg’leri |
| M-Kurs | Tıp, biyoloji ve eczacılık | Üniversite Studienkolleg’leri |
| W-Kurs | Ekonomi ve sosyal bilimler | Üniversite Studienkolleg’leri |
| G-Kurs | Beşeri bilimler ve Alman dili ve edebiyatı | Üniversite Studienkolleg’leri |
| S-Kurs | Dil bölümleri, bazı yerlerde G-Kurs ile birleşik | Üniversite Studienkolleg’leri |
| TI-Kurs | Teknik ve mühendislik bölümleri | Fachhochschule Studienkolleg’leri |
| WW-Kurs | Ekonomi bölümleri | Fachhochschule Studienkolleg’leri |
| GD-Kurs | Tasarım ve sanat bölümleri | Fachhochschule Studienkolleg’leri |
| SW-Kurs | Sosyal ve beşeri bilimler | Fachhochschule Studienkolleg’leri |
Bölüm ile kurs eşleşmesine dikkat edin. Örneğin endüstri mühendisliği ile ekonomi benzer işlere götürse de biri T-Kurs’a, diğeri W-Kurs’a düşebilir. Psikoloji gibi bazı bölümleri kurumlar farklı kurslara bağlayabilir. Ayrıca uni-assist’e göre her Studienkolleg her kursu açmıyor. Eşleşmeyi hedef üniversitenin ve Studienkolleg’in kendi listesinden doğrulayın.
Üniversite ve Fachhochschule Studienkolleg’i arasındaki fark nedir?
Bu fark, FSP’den sonra nereye başvurabileceğinizi belirler. uni-assist’e göre bir üniversite (Universität) Studienkolleg’inde alınan FSP, hem üniversitelere hem uygulamalı bilimler üniversitelerine (Fachhochschule) başvurmanızı sağlar. Fachhochschule Studienkolleg’inden alınan FSP ise yalnızca Fachhochschule’lere yeter.
Örneğin bir Fachhochschule Studienkolleg’inde TI-Kurs bitiren öğrenci, bir teknik üniversitedeki makine mühendisliği programına genellikle başvuramaz. İleride hangi tür kuruma gitmek istediğinizi bilmiyorsanız üniversite Studienkolleg’i daha geniş bir kapı açar. studienkollegs.de’ye göre iki türde de mezunlar Almanya’nın her yerindeki programlara başvurabilir, yani FSP’yi aldığınız şehirde okumak zorunda değilsiniz.
Devlet mi, özel Studienkolleg mi?
studienkollegs.de’ye göre devlet Studienkolleg’leri dönem katkı payı (Semesterbeitrag) dışında ücret almaz ve verdikleri belge Almanya’nın her yerinde tanınır. Özel Studienkolleg’ler ise çoğunlukla ücretlidir ve verdikleri sınavın devletçe tanınıp tanınmadığını ayrıca kontrol etmeniz gerekir.
Bir ayrıntı daha var. uni-assist’e göre Brandenburg ve Kuzey Ren-Vestfalya eyaletlerinde devlet Studienkolleg’i hiç yok. Örneğin Köln ya da Düsseldorf’ta okumak isteyen bir öğrenci Studienkolleg’i başka bir eyalette okuyup FSP’den sonra o şehirlere başvurabilir. Özel bir kurumu düşünüyorsanız sözleşmeden önce sınavı kimin yaptığını, belgenin “staatlich anerkannt” olup olmadığını ve hedef üniversitenizin bu sonucu kabul ettiğini yazılı olarak teyit edin.
Studienkolleg için hangi Almanca seviyesi gerekir?
studienkollegs.de’ye göre Studienkolleg başvurusunda en az B1 seviyesinde Almanca belgelemeniz gerekiyor. Kesin şartı ve kabul edilen sertifikaları her Studienkolleg kendisi belirliyor, bazıları B2 ya da kendi dil sınavını istiyor. uni-assist de Studienkolleg’de eğitim dilinin Almanca olduğunu, bu yüzden sonradan İngilizce bir lisans okuyacak olsanız bile Almanca belgesi istendiğini yazıyor.
B1 kapıyı açan seviyedir, işi kolaylaştıran değil. Giriş sınavı ve dersler hızlı ilerler, matematik bilseniz bile soruyu Almanca okumak ayrı bir beceridir. Almanya’da üniversite için gereken Almanca seviyeleri durumunuza göre hangi belgeyi hedeflemeniz gerektiğini gösteriyor.
Aufnahmeprüfung, yani giriş sınavı nasıl yapılır?
Studienkolleg’lerin çoğunda başvurandan fazla yer olmadığı için adaylar giriş sınavıyla seçilir. studienkollegs.de’ye göre sınav her Studienkolleg’de farklıdır. Bazılarında bir Almanca ve bir matematik testi, bazılarında yalnızca Almanca testi yapılır. uni-assist sınavın Almancayı ve seçilen alandaki temel bilgiyi ölçtüğünü yazıyor.
Sınava çoğunlukla Almanya’ya, ilgili Studienkolleg’e gidip girersiniz. Bazı Studienkolleg’ler bazı ülkelerde sınavı yerinde yapıyor. Hazırlığa Studienkolleg’in kendi sitesindeki deneme sınavlarıyla başlayın ve matematik terimlerini Almanca çalışın. Sınava gitmek için gereken vize türünü Almanya vize ve oturum izni rehberinde bulursunuz.
Feststellungsprüfung (FSP) nedir?
FSP, Studienkolleg’in sonundaki bitirme sınavıdır. uni-assist’e göre sınavı geçen öğrenci kendi alanındaki lisans ya da benzeri temel programlara başvurabilir. Bu hakka alanla sınırlı yükseköğretime giriş yeterliliği (fachgebundene HZB) denir.
Bazı Studienkolleg’lerde kursa devam etmeden dışarıdan FSP’ye girmek de mümkün (externe Feststellungsprüfung). Bu durumda hazırlık tamamen size kalır ve başvuru tarihleri farklı olabilir. Almanca ve alan dersleri güçlü olmayan biri için bu yol kursa devam etmekten zordur.
Studienkolleg başvurusu nasıl yapılır?
Başvuru yolu üniversiteye göre değişir. uni-assist üzerinden alınan başvurularda genellikle önce My assist’te Studienkolleg’den sonra okumak istediğiniz lisans programını seçersiniz, formdaki “Studienkolleg’e başvuruyor musunuz” sorusuna evet dersiniz. Soru çıkmazsa ve belgeleriniz Studienkolleg gerektiriyorsa uni-assist başvuruyu kendiliğinden Studienkolleg başvurusu olarak işler.
uni-assist’in bir üniversitenin lisans başvurularını alması, o üniversitenin Studienkolleg başvurusunu da aldığı anlamına gelmez. Bazı Studienkolleg’ler doğrudan başvuru kabul eder. Başvurudan önce hedef lisans programının, üniversitenin uluslararası başvuru sayfasının ve Studienkolleg’in sayfasını birlikte kontrol edin.
Tarihlere ayrıca dikkat edin. uni-assist’e göre Studienkolleg başvuru süreleri lisans başvurularından çoğu zaman daha erken bitiyor ve değerlendirme sonucu 4 ile 6 hafta sürüyor. Başvurunuzu son tarihten en az 8 hafta önce göndermeniz öneriliyor. Gereken belgeler lisans başvurusundakiyle aynı. Almanya üniversite başvurusu için gerekli belgeler listesini Studienkolleg için de kullanabilirsiniz.
Örnek karar senaryoları
Aşağıdaki örnekler bağlayıcı bir değerlendirme değil. Kararın neden kişisel dosyaya göre verilmesi gerektiğini gösteriyor.
| Profil | İlk soru | Muhtemel sonraki adım |
|---|---|---|
| 12. sınıfta, YKS’ye girecek | Diploma ve YKS yerleştirmesi hangi giriş hakkını verecek | Sonuçtan sonra doğrudan lisans mı Studienkolleg mi olduğu kontrol edilir |
| Türkiye’de bir iki dönem üniversite okumuş | Geçilen dönemler giriş hakkını değiştiriyor mu | Transkript ve hedef alanla resmi değerlendirme yapılır |
| Mühendislik hedefliyor | Hedef program T-Kurs mu, TI-Kurs mu kapsamında | Kurum türü ve sonra başvurulacak üniversite türü netleştirilir |
| İngilizce lisans hedefliyor | Studienkolleg gerekiyorsa Almanca şartı var mı | Evet, Studienkolleg’in dili Almanca olduğu için en az B1 planlanır |
| Özel Studienkolleg düşünüyor | FSP devletçe tanınıyor mu | Sözleşmeden önce tanınma ve hedef üniversitenin kabulü yazılı doğrulanır |
Studienkolleg terimleri
Studienkolleg planına nereden başlamalısınız?
Önce okul değil, giriş hakkınızı öğrenin. Diplomanız ve YKS sonucunuz size doğrudan lisans veriyorsa Studienkolleg bir yıl ve masraf demektir. Studienkolleg yolu çıktıysa sırasıyla hedef bölümü, kursu, kurum türünü ve Almanca planını belirleyin, başvuru tarihlerini lisans takviminden ayrı tutun.
Sık sorulan sorular
Studienkolleg kaç yıl sürer?
Genellikle bir yıl, yani iki dönem. Kurumun kurallarına ve öğrencinin başarısına göre istisnalar olabilir.
Yüksek lisans için Studienkolleg gerekir mi?
Hayır. Studienkolleg lisans ya da benzeri temel programlara giriş için bir hazırlık yoludur. Yüksek lisans başvurusunda lisans diplomanız değerlendirilir.
FSP’yi aldığım şehirde üniversite okumak zorunda mıyım?
Hayır. studienkollegs.de’ye göre mezunlar Almanya’nın her yerindeki programlara başvurabilir. Sınır kurum türündedir, Fachhochschule FSP’si üniversiteye yetmez.
T-Kurs bitirince her bölüme başvurabilir miyim?
Hayır. FSP alanla sınırlı bir hak verir. T-Kurs ile mühendislik ya da fen bölümlerine başvurabilirsiniz, işletme gibi W-Kurs alanlarına genellikle başvuramazsınız.